1. Eigen bedrijf starten

Eigen bedrijf starten: checklist van idee tot eerste opdrachten

Een eigen bedrijf starten begint met klanten en een haalbaar verdienmodel. Daarna regel je onder meer je rechtsvorm, inschrijving, belastingen, administratie en risico’s. Deze checklist helpt je bepalen wat je vóór de start uitzoekt, wat je rond je eerste opdrachten vastlegt en wat je daarna bijhoudt.

Of je nu vanuit huis diensten aanbiedt, een winkel opent of naast je baan begint: je voorbereiding moet passen bij je activiteit, locatie en privésituatie. Niet elke starter heeft een lening, bedrijfsruimte of personeel nodig. Een KVK-inschrijving vervangt geen vergunning en bepaalt niet vanzelf je fiscale positie.

Checklist eigen bedrijf starten: een praktische volgorde

1. Toets je aanbod: welk probleem los je op, voor wie en tegen welke prijs? Spreek potentiële klanten en onderzoek concurrenten.
2. Reken je start door: bepaal investeringen, maandelijkse kosten, privébehoefte en een buffer. Onderzoek financiering als je eigen middelen tekortschieten.
3. Controleer je startsituatie en regels: denk aan je arbeidscontract of uitkering, beroepsvereisten, locatie en vergunningen.
4. Kies rechtsvorm en bedrijfsnaam: leg bij samenwerking afspraken vast over geld, bevoegdheden, winst en stoppen.
5. Plan je inschrijving: bereid KVK-gegevens voor en controleer welke belastingregistraties volgen.
6. Richt de uitvoering in: organiseer betalingen, administratie, offertes, contracten, voorwaarden en benodigde verzekeringen voordat het risico ontstaat.
7. Controleer na de start: bewaak betalingstermijnen, aangiften, beschikbare middelen en de haalbaarheid van je oorspronkelijke plan.

Begin je naast loondienst, controleer dan afspraken over nevenwerkzaamheden en concurrentie en bespreek je plannen met je werkgever. Start je vanuit een uitkering, stem je route vooraf af met UWV of je gemeente; activiteiten en inkomsten kunnen gevolgen hebben voor je uitkering. ^{[ref] [ref]}

Ondernemingsplan of bedrijfsplan opstellen voor je eigen bedrijf

Een ondernemingsplan opstellen helpt je bij het inzichtelijk maken van je eigen kwaliteiten, de haalbaarheid van je product of dienst en of er voldoende klanten in de markt zijn. Een eigen bedrijf starten met een bedrijfsplan geeft je veel houvast, nu en in de toekomst.

Veel startende ondernemers hebben veel energie en gaan vol goede moed aan de slag. Zij zijn overtuigd van hun eigen kennis en kunde, en willen ook anderen daarmee overtuigen. Toch is het goed om ook je slechte eigenschappen onder ogen te komen en doelen te stellen, en een ondernemingsplan helpt je om na te denken over alle onderdelen van het ondernemerschap.

Ondanks dat jij volledig achter je eigen product of dienst staat, is het maar de vraag of anderen dit ook zo zien. Is er wel voldoende vraag? Lukt het je wel om je product of dienst te verkopen? En in welke regio of land ga je geld verdienen? Zijn er concurrenten waarmee je moet vechten om marktaandeel?

Een ondernemingsplan helpt je ook om eventuele zakenpartners, investeerders, leveranciers en klanten te overtuigen. Een sterk en overtuigend verhaal kan hen over de streep trekken om zaken met jou te gaan doen.

Financiering regelen voor je eigen bedrijf

Maak eerst een financieel plan. Bereken wat je eenmalig nodig hebt, welke inkomsten en uitgaven je verwacht en hoeveel geld je privé moet kunnen opnemen. Winst op papier betekent niet dat je voldoende geld op de bank hebt: klanten kunnen later betalen dan jouw leveranciers.

Breng vervolgens eigen middelen, leningen en eventuele andere financiering bij elkaar. Een bank verstrekt niet automatisch het bedrag dat je nodig hebt. Beoordeel rente, aflossing, zekerheden en de gevolgen van een tegenvallende omzet. Zonder eigen inbreng starten kan in sommige situaties, maar is geen vanzelfsprekend beschikbare of passende route.

Praktisch: maak naast je basisscenario een scenario met minder verkoop en latere betalingen. Is er dan een tekort, pas je investering of startdatum aan of regel vooraf passende financiering.

Verzekeringen regelen voor je eigen bedrijf

Breng eerst in kaart welke schade je zelf kunt dragen en welke je bedrijf of huishouden in problemen brengt. Denk aan schade bij klanten, beroepsfouten, verlies van voorraad en arbeidsongeschiktheid. Controleer per polis de verzekerde activiteiten, uitsluitingen, eigen risico’s en wachttijden.

Een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering en een beroepsaansprakelijkheidsverzekering hebben verschillende doelen. Een ontevreden klant of herstel van je eigen gebrekkige werk is niet automatisch verzekerd. Sommige verzekeringen zijn wettelijk verplicht of worden door een opdrachtgever verlangd. Bekijk de uitleg over zakelijke verzekeringen.

Neem ook je inkomen bij ziekte en je latere pensioen mee in de begroting. Bij loondienst is aanvullende pensioenopbouw niet altijd geregeld; als ondernemer moet je nagaan wat je al hebt en of een verplichte beroeps- of bedrijfstakregeling geldt. Lees verder over pensioen voor ondernemers.

Belastingen en de Belastingdienst bij het starten van je eigen bedrijf

Welke belastingen spelen, hangt onder meer af van je rechtsvorm en activiteiten. Bij een eenmanszaak wordt je resultaat in de inkomstenbelasting verwerkt. Een bv betaalt in beginsel vennootschapsbelasting over haar belastbare winst; voor jou kunnen daarnaast belastingen op salaris en dividend spelen.

Ondernemerschap voor de btw en voor de inkomstenbelasting wordt apart beoordeeld. Inschrijving bij KVK geeft niet automatisch recht op ondernemersaftrek. Ook zonder fiscaal ondernemerschap kunnen inkomsten belast zijn. ^[ref]

Controleer of je btw moet berekenen, welke aangiften voor je klaarstaan en wanneer je moet betalen. Bij registratie voor de btw ontvang je een btw-identificatienummer voor contact met klanten en een omzetbelastingnummer voor contact met de Belastingdienst. Reserveer geld voor belastingen en de eventuele inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet; ontvangen btw is geen vrij besteedbare omzet. ^[ref]

Handelsregister en de Kamer van Koophandel bij het starten van je eigen bedrijf

Voldoe je aan de criteria voor inschrijving in het Handelsregister, schrijf je bedrijf dan in. Normaal doe je dat een week vóór of na de start van je bedrijfsactiviteiten. Je kunt de afspraak eerder voorbereiden; bij concrete voorbereidende activiteiten kan eerdere inschrijving nodig zijn. ^{[ref] [ref]}

Bereid je handelsnaam, rechtsvorm, activiteiten, vestigingsadres en gegevens van betrokken personen voor. KVK geeft de inschrijving door aan de Belastingdienst. Controleer daarna zelf of je gegevens en ontvangen belastingberichten kloppen. Deponering van algemene voorwaarden is een afzonderlijke keuze en gebeurt niet automatisch bij inschrijving.

Voor onder meer een bv gelden ook regels over oprichting via de notaris, UBO-registratie en het deponeren van een jaarrekening. Bekijk de praktische stappen bij inschrijven bij KVK.

Rechtsvorm of ondernemingsvorm bepalen voor je eigen bedrijf

Je rechtsvorm bepaalt onder meer hoe aansprakelijkheid, zeggenschap en belastingen zijn geregeld. Zzp’er en freelancer zijn aanduidingen voor de manier waarop je werkt, geen rechtsvormen. Je kunt bijvoorbeeld als zzp’er een eenmanszaak of bv hebben. ^[ref]

Bij een eenmanszaak ben je zelf aansprakelijk voor zakelijke schulden. Bij een bv is in beginsel de bv aansprakelijk, maar bijvoorbeeld onbehoorlijk bestuur of een persoonlijke borgstelling kan toch privégevolgen hebben. Een bv is daarom geen absolute bescherming. ^[ref]

Kies op basis van risico’s, samenwerken, financiering, kosten en fiscale gevolgen. Er is geen vaste route waarbij iedere ondernemer eerst een eenmanszaak moet beginnen en later een bv moet oprichten.

Wetten en regels bij het starten van je eigen bedrijf

Onderzoek de wetten en regels voor jouw activiteit en locatie voordat je een pand huurt of grote verplichtingen aangaat. Denk aan beroepskwalificaties, productveiligheid, milieu, brandveiligheid en het omgevingsplan. Een bedrijf aan huis is niet overal onder dezelfde voorwaarden toegestaan.

Controleer welke vergunningen, meldingen of registraties nodig zijn en bij welke instantie je die regelt. Neem aanvraagkosten en behandeltijd op in je planning. Verkoop je aan consumenten of verwerk je persoonsgegevens, onderzoek dan ook consumentenrecht en de AVG. Bij personeel horen aanvullende verplichtingen rond arbeidsvoorwaarden en veilig werken.

Leg met klanten en leveranciers duidelijk vast wat je levert, tegen welke prijs, wanneer betaling volgt en hoe je omgaat met wijzigingen of klachten. Gebruik daarvoor passende zakelijke overeenkomsten; een algemeen voorbeeld moet aansluiten op je eigen situatie.

Administratie bijhouden en boekhoudprogramma kiezen voor je eigen bedrijf

Richt je administratie vanaf de voorbereiding in. Bewaar ook zakelijke aanloopkosten en de onderbouwing ervan. Zorg dat verkopen, inkopen, investeringen, schulden en openstaande facturen controleerbaar zijn.

De fiscale bewaartermijn voor basisgegevens is zeven jaar. Voor gegevens over onroerende zaken en het btw-eenloketsysteem geldt tien jaar. Digitaal werken vraagt om toegankelijke bestanden en goede back-ups. ^[ref]

Kies een werkwijze die past bij je aantal transacties, facturatie en aangiften. Regel ook hoe je zakelijke betalingen gescheiden houdt en controleer de voorwaarden voor een bankrekening voor je bedrijf.

Controleer je bedrijf in de eerste maanden

Plan een vast moment om bank en boekhouding bij te werken, achterstallige betalingen op te volgen en je geldvoorraad te bekijken. Vergelijk omzet, kosten en gewerkte uren met je plan. Werk je prijzen of aanpak bij als de praktijk afwijkt, en houd aangifte- en betaaldata apart in je agenda.

Deel dit artikel

Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!

Wat moet je regelen om een eigen bedrijf te starten? Volg de checklist voor je plan, rechtsvorm, KVK, belastingen, administratie, verzekeringen en eerste opdrachten.

Over de auteur

Deze website wordt geschreven en beheerd door Patrick de Graaf.

Patrick heeft een achtergrond in bedrijfseconomie, accountancy en belastingrecht. Van 2007 tot 2017 werkte hij bij een accountantskantoor; daarna als Financial Controller bij twee verschillende middelgrote bedrijven. Die ervaring met administraties, aangiften en rapportages vormt de praktische achtergrond van de uitleg.

Lees meer over zijn opleidingen en werkervaring en bronnen en werkwijze.

Controleer het toepasselijke jaar en de officiële bron en vraag bij beslissingen met fiscale, juridische of financiële gevolgen advies over jouw situatie.