1. Eigen bedrijf starten
2. De onderneming
3. Startende ondernemer en de btw / omzetbelasting

Btw voor starters: aangifte, tarieven, voorbelasting en KOR

Btw en omzetbelasting zijn hetzelfde. Als starter controleer je eerst of je ondernemer voor de btw bent, welk tarief of welke vrijstelling geldt en wanneer je aangifte doet. Btw op zakelijke inkopen kun je onder voorwaarden aftrekken. De kleineondernemersregeling (KOR) is een vrijwillige vrijstelling met eigen voorwaarden.

Het zijn van ondernemer voor de btw betekent niet automatisch dat je ook ondernemer voor de inkomstenbelasting bent, of andersom. Daarvoor gelden andere voorwaarden.

De btw-aangifte doe je maandelijks, per kwartaal of jaarlijks. Bij het starten krijg je bericht van de Belastingdienst over de tijdvakken die voor je eigen bedrijf gelden. Zet de deadlines in je agenda, zodat je altijd op tijd btw-aangifte doet en betaalt.

Wanneer ben je ondernemer voor de btw/omzetbelasting?

Je bent ondernemer voor de btw als je zelfstandig een bedrijf of beroep uitoefent. De Belastingdienst kijkt naar je activiteiten, zelfstandigheid en regelmaat. Ook met werkzaamheden naast een baan of door duurzame exploitatie van vermogen kun je btw-ondernemer zijn. Het maakt daarbij niet uit of je winst of verlies maakt. ^[ref]

• Beschrijf welke goederen of diensten je tegen vergoeding aanbiedt.
• Controleer je aanmelding en de berichten van de Belastingdienst.
• Bepaal vervolgens of een vrijstelling of bijzondere regeling geldt.

Ondernemer zijn voor de btw betekent niet dat al je omzet belast is. Een vrijgestelde activiteit kan bijvoorbeeld betekenen dat je geen btw berekent en de btw op bijbehorende kosten niet kunt aftrekken. De beoordeling voor de inkomstenbelasting staat hier los van.

Btw-tarieven voor ondernemers

De btw-tarieven hangen af van de levering of dienst. Controleer je concrete activiteit bij de Belastingdienst:

• 21%: het algemene tarief als geen verlaagd tarief, 0%-tarief of vrijstelling geldt.
• 9%: voor aangewezen goederen en diensten, bijvoorbeeld veel voedingsmiddelen, boeken en fietsreparaties. Per categorie gelden voorwaarden.
• 0%: onder voorwaarden voor bepaalde transacties, zoals uitvoer. Dit geeft in beginsel wel recht op aftrek van voorbelasting.
• Vrijstelling: voor aangewezen activiteiten, bijvoorbeeld bepaalde zorg- en onderwijsdiensten. Bijbehorende voorbelasting is in beginsel niet aftrekbaar.

Een 0%-tarief is dus iets anders dan een vrijstelling. De officiële informatie over tarieven en vrijstellingen helpt je de juiste categorie en uitzonderingen vast te stellen. ^{[ref] [ref]}

Zakendoen met het buitenland betekent niet automatisch 0% btw. De plaats van de prestatie, soort klant en aard van de transactie kunnen leiden tot bijvoorbeeld Nederlandse btw, buitenlandse btw of verlegging. Controleer ook eventuele opgaaf ICP of andere aangiften. Gebruik de hulpmiddelen van de Belastingdienst voor je specifieke transactie. ^[ref]

Btw op inkopen aftrekken: voorbelasting

Voor aftrek moet de aankoop worden gebruikt voor omzet die recht op aftrek geeft en moet je de juiste bewijsstukken hebben, doorgaans een factuur die aan de eisen voldoet. Voor privégebruik en vrijgestelde activiteiten kun je de btw niet zonder meer aftrekken. Bij gemengd gebruik kan een verdeling of correctie nodig zijn. ^[ref]

Fictief voorbeeld zonder bijzondere regelingen: je factureert €1.000 exclusief 21% btw en brengt €210 btw in rekening. Op zakelijke inkopen staat €63 aftrekbare btw. Dan draag je €147 af: €210 min €63. De €210 is geen extra winst die je vrij kunt uitgeven.

Btw-aangifte automatisch versturen vanuit het boekhoudprogramma

Je kunt btw-aangifte doen via Mijn Belastingdienst Zakelijk, geschikte administratiesoftware of een fiscaal dienstverlener. Controleer of jouw pakket een aangiftekoppeling biedt. ^[ref]

In een online boekhoudprogramma houd je de administratie bij, inclusief de te betalen en terug te ontvangen btw. Het programma berekent automatisch het btw-bedrag over je in- en verkopen. Zodra je de boekhouding volledig hebt bijgewerkt, kan je de btw-aangifte automatisch versturen via een koppeling met de Belastingdienst.

Uiteraard ben je als ondernemer verantwoordelijk voor de juistheid en volledigheid van de cijfers, dus ook voor de btw-aangifte. Controleer deze dan ook nauwkeurig voordat je op verzenden klikt.

Staat er een aangifte voor je klaar, dien die dan ook in als je geen omzet hebt. Bij maand- en kwartaalaangiften moeten aangifte en betaling normaal gesproken uiterlijk op de laatste dag van de volgende maand binnen zijn. Volg voor de eerste aangifte en afwijkende tijdvakken de datum in het bericht of portaal. Bewaar de ontvangstbevestiging en regel betaling afzonderlijk.

Ontdek je een fout, controleer dan hoe je die moet herstellen. Een correctie van maximaal €1.000 aan btw mag in de eerstvolgende aangifte; voor een grotere correctie gebruik je de suppletie. Dien die zo snel mogelijk in, uiterlijk binnen acht weken na ontdekking. ^[ref]

Vrijstelling voor de btw met de kleineondernemersregeling (KOR)

De kleineondernemersregeling (KOR) is een vrijwillige btw-vrijstelling. Voor de Nederlandse KOR moet je onderneming in Nederland zijn gevestigd en mag de relevante omzet maximaal €20.000 per kalenderjaar zijn. Die grens geldt voor het aanmeldjaar én het kalenderjaar ervoor. Controleer welke omzet meetelt; het gaat niet om je winst. ^[ref]

• Je berekent tijdens deelname geen btw aan klanten.
• Je doet meestal geen periodieke btw-aangifte.
• Je trekt btw op kosten en investeringen niet af.

Incidenteel kan een btw-aangifte toch nodig zijn, bijvoorbeeld door bepaalde transacties met het buitenland. Controleer dit ook wanneer je buitenlandse software of advertentiediensten afneemt. ^[ref]

De oude minimale deelnameperiode van drie jaar geldt niet meer. Vrijwillig afmelden kan per begin van een aangiftetijdvak; meld dit uiterlijk vier weken vooraf. Kom je boven €20.000, dan eindigt de vrijstelling direct. Ook de volledige levering of dienst waarmee je de grens overschrijdt valt buiten de KOR. Daarna kun je de rest van dat kalenderjaar en het volgende kalenderjaar niet deelnemen. ^[ref]

Reken de keuze vooraf door met je verkoopprijzen, klanten, kosten en geplande investeringen. Voor klanten die btw kunnen aftrekken is een factuur zonder btw niet automatisch voordeliger. Voor particulieren kan het verschil maken, maar je niet-aftrekbare inkoop-btw verhoogt je kosten. Je verkoopprijs daalt niet vanzelf door deelname.

De regeling kan gelden voor verschillende rechtsvormen. Je moet je aanmelden en de bevestigde ingangsdatum volgen. Houd je omzet bij en onderzoek bij deelname of beëindiging of eerder afgetrokken btw moet worden herzien. De KOR geeft geen vrijstelling voor inkomstenbelasting.

2 btw-nummers voor een eenmanszaak

Na beoordeling als btw-ondernemer krijg je bericht met je btw-identificatienummer (btw-id) en omzetbelastingnummer (ob-nummer). Voor een eenmanszaak zijn dit verschillende nummers. ^[ref]

• Btw-id: gebruik je in het contact met klanten en leveranciers, bijvoorbeeld op facturen en waar vereist op je website.
• Ob-nummer: gebruik je voor contact met de Belastingdienst en je btw-aangiften.

Het ob-nummer van een eenmanszaak is gebaseerd op het BSN. Het btw-id is dat niet en beschermt daardoor je privacy bij het zakendoen vanuit je onderneming. Neem de nummers over uit de officiële brief; publiceer je ob-nummer niet als zakelijk btw-id.

Deel dit artikel

Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!

Lees hoe btw werkt als je een bedrijf start: tarieven, aftrek van inkoop-btw, aangifte en betaling. Met actuele KOR-voorwaarden en uitleg over je twee btw-nummers.

Over de auteur

Deze website wordt geschreven en beheerd door Patrick de Graaf.

Patrick heeft een achtergrond in bedrijfseconomie, accountancy en belastingrecht. Van 2007 tot 2017 werkte hij bij een accountantskantoor; daarna als Financial Controller bij twee verschillende middelgrote bedrijven. Die ervaring met administraties, aangiften en rapportages vormt de praktische achtergrond van de uitleg.

Lees meer over zijn opleidingen en werkervaring en bronnen en werkwijze.

Controleer het toepasselijke jaar en de officiële bron en vraag bij beslissingen met fiscale, juridische of financiële gevolgen advies over jouw situatie.