1. Eigen bedrijf starten
2. Ondernemingsplan opstellen
3. Wat is een missie, visie en strategie voor een eigen bedrijf?

Missie, visie en strategie: verschil en voorbeelden voor starters

Je missie beschrijft waarom je bedrijf bestaat en voor wie je waarde levert. Je visie geeft richting aan de toekomst die je wilt helpen bereiken. Je strategie bestaat uit de keuzes waarmee je daar naartoe werkt: welke klanten je bedient, wat je aanbiedt en waar je tijd en geld aan besteedt.

Je kan in het ondernemingsplan doelen stellen voor de korte termijn, maar ook voor een langere termijn. Waar wil je over een jaar staan? En wat wil je over vijf of tien jaar bereikt hebben? De missie, visie en strategie geven richting aan het beleid dat je gaat voeren.

Door doelstellingen voor jezelf te stellen, kan je tussentijds en na afloop toetsen of je ze gehaald hebt, en waar het ergens slechter of beter ging. Een missie, visie en strategie kan je dus helpen geïnspireerd te blijven om je doel te halen.

Deze begrippen worden niet door ieder bedrijf precies hetzelfde gebruikt. Hanteer in je eigen plan een duidelijke indeling: bestaansreden, toekomstbeeld en keuzes. Kernwaarden, zoals zorgvuldigheid of toegankelijkheid, beschrijven daarbij hoe je wilt handelen. ^[ref]

In de missie, visie en strategie geef je inhoud aan hetgeen je belangrijk vindt, wat je wilt bereiken en hoe je dat van plan bent te gaan doen. Dit strategische plan helpt je om op de juiste weg te blijven, ook wanneer dagelijkse werkzaamheden veel aandacht vragen. Gebruik je plan bijvoorbeeld om te beslissen welke opdracht of investering wel bij je richting past en welke niet.

Wat is een missie?

Een missie maakt de bestaansreden van je onderneming duidelijk. Voor wie ben je er en welk probleem help je oplossen? Verbind de missie aan je bedrijfsidee. Een rij positieve woorden zoals ‘kwaliteit’ en ‘betrouwbaarheid’ zegt nog weinig over wat je werkelijk doet.

Door een lijst te maken met wat je belangrijk vindt, kom je erachter wat je kernwaarden zijn. Kernwaarden zijn bijvoorbeeld: kwaliteit, betrouwbaarheid, maatschappelijk verantwoord, innovatief, respectvol, duurzaamheid. Geef aan welk doel je wilt bereiken, welk probleem je wilt oplossen of wat je juist tegen wilt gaan. Waar ben je goed in en wil je aan de man brengen? Of stoor je je ergens aan en wil je hulp bieden? Waar sta je voor?

Vragen die je jezelf bij het formuleren van een missie kunt stellen:

• Waar sta je voor?
• Welke normen en waarden heb je?
• Waardoor word jij gemotiveerd?
• Wat is je ambitie?
• Wat is je onderscheidend vermogen?
• Wat zijn je kernwaarden?

Een missie moet kort, eenvoudig en duidelijk zijn. Een missie straalt energie uit en motiveert mensen die bij je bedrijf betrokken zijn. Werknemers en klanten moeten zich kunnen herkennen in de missie van je bedrijf. Wat wil je betekenen voor je klanten, werknemers en andere betrokkenen?

Twee voorbeelden, zoals de organisaties ze zelf publiceren:

• Rijkswaterstaat: ‘Samen werken aan een veilig, leefbaar en bereikbaar Nederland.’ ^[ref]
• Google: ‘wereldwijde informatie samenbrengen en universeel toegankelijk en bruikbaar maken’. ^[ref]

Gebruik zulke voorbeelden om de functie van een missie te begrijpen, niet om de formulering over te nemen. ‘Veel geld verdienen’, ‘tevreden klanten’ en ‘kwaliteit leveren’ zijn op zichzelf te algemeen: voeg toe voor wie je werkt en welke bijdrage je levert.

Een missie is meestal langdurig richtinggevend. Controleer bij grote veranderingen of de formulering nog past bij het bedrijf en wat je daadwerkelijk waarmaakt.

Wat is een visie?

Een visie beschrijft een gewenst toekomstbeeld. Hoe veranderen je klanten, markt of omgeving en welke rol wil je daarin spelen? Een visie kan ambitieus zijn zonder al een lijst concrete jaarcijfers te bevatten.

Beschrijf bijvoorbeeld hoe je bedrijf over vijf jaar waarde levert. Benoem welke aannames over de toekomst daarachter zitten. Ambitie helpt richting geven, maar voor je strategie moet je wel toetsen welke stappen haalbaar zijn.

Vragen die je jezelf bij het formuleren van een visie kunt stellen:

• Wat wil je bereiken?
• Waar wil je je voor inzetten?
• Wat is je toegevoegde waarde?
• Binnen welke termijn wil je je doelen behaald hebben?

Maak het toekomstbeeld begrijpelijk voor klanten en medewerkers. Afdelingen kunnen het vertalen naar hun eigen werk, zolang hun keuzes bij de richting van de onderneming passen.

Door een duidelijke visie weet iedereen in je onderneming waar ze naar toe gaan en wat de doelen zijn. Als alle neuzen dezelfde kant op staan, wordt het leiden van een organisatie eenvoudiger.

IKEA noemt als visie een beter dagelijks leven voor zoveel mogelijk mensen. Het bijbehorende bedrijfsconcept gaat over betaalbare, functionele woninginrichting. IKEA gebruikt daarvoor dus de eigen begrippen ‘visie’ en ‘bedrijfsconcept’. Dit illustreert waarom je uitspraken niet zonder controle als missie of strategie moet aanduiden. ^[ref]

Beoordeel periodiek of je visie en de aannames erachter nog passen. Niet iedere verandering vraagt om een nieuwe missie; vaak moet vooral de strategie worden aangepast.

Wat is een strategie?

Een strategie beschrijft de samenhangende keuzes waarmee je je eigen bedrijf richting geeft. Je bepaalt op welke klanten en activiteiten je je richt, waarom zij voor jou kiezen en welke middelen daarvoor nodig zijn. Je benoemt ook wat je voorlopig niet doet.

‘Komend jaar 10% meer omzet’ is een doel, nog geen strategie. ‘Elke maand een product ontwikkelen’ is een activiteit, maar verklaart niet waarom dat verstandig is. Een strategie verbindt je doel aan keuzes die passen bij klantvraag, kennis en beschikbare middelen.

Vragen die je helpen:

• Welke klanten en behoeften krijgen voorrang?
• Waarin onderscheid je je en waarom is dat waardevol?
• Welke activiteiten, mensen en middelen zijn nodig?
• Welke opdrachten of investeringen passen voorlopig niet?
• Hoe meet je of de gekozen aanpak werkt en wanneer stuur je bij?

Vertaal de keuzes naar een actieplan: wie doet wat, wanneer en met welk budget? Formuleer de bijbehorende doelen SMART. Een missie of visie hoeft zelf geen meetbare deadline te hebben.

Een samenhangend voorbeeld voor een starter

Fictief voorbeeld van een fietsenmaker:

• Missie: inwoners van de buurt helpen hun dagelijkse fiets veilig en langer te gebruiken.
• Visie: een buurt waarin repareren een vanzelfsprekende keuze is voordat een fiets wordt vervangen.
• Strategie: zich richten op onderhoud van dagelijkse stadsfietsen, met duidelijke prijsopgaven en afspraken; voorlopig geen racefietsen verkopen.
• Doel: binnen zes maanden 60 betaalde onderhoudsbeurten uitvoeren, met een positieve bijdrage per beurt na onderdelen en directe arbeid.
• Acties: afsprakenpagina openen, vraag lokaal testen en maandelijks aantallen, kosten en klantfeedback beoordelen.

De aantallen zijn voorbeeldkeuzes, geen norm voor een fietsenzaak. Toets vraag en capaciteit en reken de aanpak door in je financieel plan. Pas bij tegenvallers eerst je aannames en acties aan; alleen een inspirerende tekst levert nog geen resultaat op.

Deel dit artikel

Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!

Wat is het verschil tussen missie, visie en strategie? Bekijk gecontroleerde bedrijfsvoorbeelden en werk je eigen richting uit met een praktisch startersvoorbeeld.

Over de auteur

Deze website wordt geschreven en beheerd door Patrick de Graaf.

Patrick heeft een achtergrond in bedrijfseconomie, accountancy en belastingrecht. Van 2007 tot 2017 werkte hij bij een accountantskantoor; daarna als Financial Controller bij twee verschillende middelgrote bedrijven. Die ervaring met administraties, aangiften en rapportages vormt de praktische achtergrond van de uitleg.

Lees meer over zijn opleidingen en werkervaring en bronnen en werkwijze.

Controleer het toepasselijke jaar en de officiële bron en vraag bij beslissingen met fiscale, juridische of financiële gevolgen advies over jouw situatie.