1. Eigen bedrijf starten
2. De onderneming
3. Alternatieven voor het opbouwen van pensioen voor ondernemers?

Pensioen opbouwen als ondernemer: lijfrente, sparen en beleggen

Als ondernemer kun je inkomen voor later opbouwen via lijfrente, een beschikbare pensioenregeling of vrij sparen en beleggen. De mogelijkheden verschillen in belastingregels, risico en toegang tot je geld. Nieuwe opbouw van een fiscale oudedagsreserve is sinds 2023 niet meer mogelijk.

• Bestaande oudedagsreserve (FOR) afwikkelen; geen nieuwe opbouw
• Lijfrente
• Oude pensioenregeling voortzetten
• Sparen en beleggen
• Verkoopwaarde van je bedrijf verhogen

Bekijk eerst je verwachte inkomen uit AOW en al opgebouwd pensioen. Bepaal daarna wat je wilt aanvullen. Reken niet automatisch op een lager belastingtarief na pensionering: je totale inkomen en de dan geldende regels bepalen de uitkomst.

Voor sommige beroepen en bedrijfstakken is pensioenopbouw verplicht, ook als je zelfstandig bent. Controleer daarom eerst of je onder een verplichte regeling valt. ^[ref]

Oudedagsreserve (FOR): geen nieuwe opbouw sinds 2023

Sinds 2023 mag je geen bedragen meer toevoegen aan de fiscale oudedagsreserve. Een FOR die uiterlijk in 2022 is gevormd, mag op de balans blijven staan; de bestaande regels voor afname blijven gelden. Bij afname komt het bedrag in beginsel bij de winst. Onder voorwaarden kun je de reserve omzetten in een lijfrente. ^[ref]

Een bestaande reserve is geen afzonderlijke spaarpot. Laat vóór stoppen met je bedrijf of omzetting in een lijfrente uitrekenen welke belasting en geldbehoefte ontstaan.

Lijfrente als alternatief voor pensioenopbouw

Met een lijfrenteverzekering, lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht bouw je vermogen op voor latere periodieke uitkeringen. Voor aftrek van de inleg als pensioenaanvulling moet je onder meer een pensioentekort hebben. Je jaar- en reserveringsruimte bepalen de maximale aftrek voor je lijfrenteproducten samen.

De jaarruimte van 2026 hangt af van je situatie in 2025. Niet-benutte jaarruimte kun je binnen de regels nog tien jaar gebruiken als reserveringsruimte. Bereken je ruimte voordat je stort; meer inleggen betekent niet dat alles aftrekbaar is. ^[ref]

Een lijfrente is bedoeld voor later en is niet vrij opneembaar zoals gewoon spaargeld. Bij afkoop betaal je belasting en mogelijk revisierente; daarop bestaan uitzonderingen. ^[ref]

Vergelijk kosten, beleggingsrisico, uitkeringsvoorwaarden en de regeling bij overlijden. Houd geld voor onverwachte zakelijke en privé-uitgaven apart.

Oude pensioenregeling voortzetten als alternatief voor pensioenopbouw

Was je werknemer? Vrijwillige voortzetting is alleen mogelijk als je oude pensioenregeling dit aanbiedt. De premie kan tot maximaal tien jaar na ontslag fiscaal aftrekbaar zijn. ^[ref]

Vraag je pensioenuitvoerder tijdig naar de aanvraagtermijn, totale premie en duur. Controleer afzonderlijk wat er gebeurt met nabestaanden- en arbeidsongeschiktheidsdekking; ga niet uit van automatische voortzetting.

Zelf sparen of beleggen als alternatief voor pensioenopbouw

Bij vrij sparen en beleggen bepaal je zelf hoeveel je apart zet en wanneer je het gebruikt. Dat maakt deze vorm ook bruikbaar om een periode vóór je pensioen te overbruggen. Het geld is dan wel beschikbaar voor andere uitgaven, waardoor je discipline nodig hebt om het voor later te bewaren.

Privéspaargeld en vrije beleggingen vallen doorgaans in box 3. De belastingberekening hangt af van de geldende regels en je totale vermogen en rendement. De Belastingdienst houdt rekening met een lager werkelijk rendement als dat lager is dan het fictieve rendement. ^[ref]

Beleggen kent verliesrisico, ook als je het uitbesteedt. Beleg alleen geld dat je lang kunt missen, spreid en vergelijk de kosten. Een vermogensbeheerder garandeert geen hoger rendement of behoud van je inleg. ^[ref]

De verkoopwaarde van je bedrijf verhogen voor verkoop

De verkoop van je eigen bedrijf kan geld opleveren voor later, maar de opbrengst is onzeker. Reken niet op een koper of een vast verkoopbedrag. Een onderneming die volledig afhankelijk is van jouw persoonlijke werk kan moeilijk overdraagbaar zijn.

Maak een scenario met een lagere opbrengst en een scenario waarin verkoop uitblijft. Houd bij de netto-opbrengst rekening met schulden, verkoopkosten en belasting. Ook afzonderlijke bezittingen van je onderneming kunnen waarde hebben, maar die waarde is pas beschikbaar als je ze kunt verkopen.

Welke aanvulling past bij jouw situatie?

1. Breng AOW, opgebouwd pensioen en verwachte uitgaven bij elkaar.
2. Controleer verplichte deelname en mogelijkheden bij je oude pensioenuitvoerder.
3. Bepaal welke buffer je beschikbaar moet houden voordat je geld vastzet.
4. Vergelijk het nettoresultaat, de kosten en risico's van verschillende scenario's.
5. Beoordeel je plan opnieuw bij wijzigingen in inkomen, gezin of onderneming.

Deel dit artikel

Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!

Vergelijk lijfrente, vrijwillige pensioenvoortzetting en vrij sparen of beleggen. Lees ook wat het einde van nieuwe FOR-opbouw voor ondernemers betekent.

Over de auteur

Deze website wordt geschreven en beheerd door Patrick de Graaf.

Patrick heeft een achtergrond in bedrijfseconomie, accountancy en belastingrecht. Van 2007 tot 2017 werkte hij bij een accountantskantoor; daarna als Financial Controller bij twee verschillende middelgrote bedrijven. Die ervaring met administraties, aangiften en rapportages vormt de praktische achtergrond van de uitleg.

Lees meer over zijn opleidingen en werkervaring en bronnen en werkwijze.

Controleer het toepasselijke jaar en de officiële bron en vraag bij beslissingen met fiscale, juridische of financiële gevolgen advies over jouw situatie.