1. Eigen bedrijf starten
2. Financieel plan

Financieel plan maken: begrotingen, samenhang en voorbeelden

Een financieel plan vertaalt je bedrijfsidee naar cijfers. Je onderzoekt hoeveel geld de start kost, hoe je die financiert, welke winst je verwacht en of je rekeningen op tijd kunt betalen. Maak ook een privébegroting om te beoordelen of je van je onderneming kunt leven.

Het financieel plan is geen losstaand onderdeel van het ondernemingsplan, maar heeft nauwe banden met bijvoorbeeld het marktonderzoek. Daarin heb je namelijk onderzocht welke klanten je mogelijk kunt bereiken en tegen welke prijs je jouw product of dienst kan aanbieden. Ook heb je uitgezocht met welke verzekeringen, belastingen en overige kosten je te maken krijgt bij het starten van een eigen bedrijf. Al het voorgaande uit het ondernemingsplan wordt nu vertaald naar jouw financiële situatie.

Dit onderwerp van het bedrijfsplan is van belang om geldverstrekkers te overtuigen om jouw startende bedrijf te financieren. Banken lenen pas geld uit als zij overtuigd zijn dat ze het op termijn terug zullen ontvangen. Een onderbouwd plan maakt je aannames en risico’s inzichtelijk. Het geeft geen zekerheid over de uitkomst of de goedkeuring van een financieringsaanvraag.

Verder moet je het financieel plan uit het ondernemingsplan gebruiken om tussentijds en na afloop van een bepaalde periode de werkelijkheid te vergelijken met de begroting. Door de financiële cijfers te vergelijken met het oorspronkelijke plan, kun je achterhalen wat beter had gekund en op welke vlakken je boven verwachting gepresteerd hebt.

Vijf begrotingen van het financieel plan

Werk met vier zakelijke begrotingen en een aanvullende privébegroting. Op deze website behandelen we die samen als vijf begrotingen. ^[ref]

• Investeringsbegroting
• Financieringsbegroting
• Exploitatiebegroting
• Liquiditeitsbegroting
• Privébegroting

De investeringsbegroting beschrijft wat je nodig hebt; de financieringsbegroting laat zien hoe je dit betaalt. De exploitatiebegroting gaat over omzet, kosten en resultaat. De liquiditeitsbegroting volgt de momenten van ontvangen en betalen. De privébegroting laat zien hoeveel je thuis nodig hebt. De totalen en aannames moeten op elkaar aansluiten, maar de bedragen zijn niet overal hetzelfde.

Leg de aannames vast: aantallen verkopen, prijzen, betaaltermijnen, offertes voor investeringen en kosten, rente en aflossingsafspraken. Maak voor het eerste jaar een maandplanning en werk die tijdens het ondernemen bij.

Winst is niet hetzelfde als geld op de bank

Een factuur kan omzet zijn voordat de klant betaalt. Een lening levert geld op, maar is geen omzet. Aflossen kost geld, maar verlaagt de schuld en is geen kostenpost in je resultaat. Een investering betaal je mogelijk direct, terwijl je de kosten via afschrijving over meerdere jaren verdeelt.

Begroot terugvorderbare btw niet als kosten. In de liquiditeitsbegroting neem je de daadwerkelijke betalingen inclusief btw en de afdracht of teruggaaf op. Kun je btw niet aftrekken, bijvoorbeeld door een vrijstelling of de KOR, dan verhoogt die btw doorgaans je kosten of investering. ^[ref]

Fictief voorbeeld: je betaalt €1.210 voor een laptop, waarvan €210 aftrekbare btw. Er gaat direct €1.210 van je rekening. De investering bedraagt €1.000; de kosten komen via afschrijving in de exploitatiebegroting. De btw-teruggaaf plan je op het verwachte ontvangstmoment.

Reken ook een tegenvallend scenario door

Test wat er gebeurt als de verkoop later op gang komt, een grote klant later betaalt of je kosten stijgen. Gebruik bijvoorbeeld een scenario met 20% minder verkoop als rekentest, niet als voorspelling. Bereken hoeveel extra geld nodig is en welke uitgaven je kunt uitstellen. Tel dezelfde buffer niet dubbel in verschillende begrotingen.

Financiële ratio's of verhoudingsgetallen

Financiële ratio's helpen om je begroting en balans te beoordelen. Ze vullen het kasstroomoverzicht aan. Financiers hanteren eigen normen, afhankelijk van onder meer branche, risico en het soort financiering.

Liquiditeit: current ratio en quick ratio

De current ratio is vlottende activa inclusief liquide middelen gedeeld door kort vreemd vermogen. De quick ratio laat de voorraad buiten beschouwing. Dit zijn momentopnamen: een gunstige uitkomst garandeert niet dat debiteuren op tijd betalen. Gebruik daarom ook een liquiditeitsplanning. ^[ref]

Solvabiliteit: aandeel eigen vermogen

Solvabiliteit bereken je hier als eigen vermogen gedeeld door totaal vermogen, maal 100%. Bij €20.000 eigen vermogen en €80.000 totaal vermogen is dat 25%. Er is geen algemeen recht om de rest te lenen; de benodigde eigen inbreng hangt af van de financier en je plan. ^[ref]

Rentabiliteit: rendement op vermogen

Rentabiliteit vergelijkt resultaat met geïnvesteerd vermogen. Er bestaan meerdere varianten, bijvoorbeeld voor eigen of totaal vermogen. Benoem welke winst en welk gemiddeld vermogen je gebruikt. Houd bij een eenmanszaak rekening met een redelijke vergoeding voor je eigen arbeid voordat je conclusies trekt over het rendement. ^[ref]

Laat bij een financieringsaanvraag controleren of de begrotingen aansluiten en of belastingen, privébehoefte en aflossingen volledig zijn verwerkt. Bespreek expliciet welke aannames nog onzeker zijn.

Deel dit artikel

Deel dit bericht via social media met je familie, vrienden en collega's!

Maak een financieel plan met vier zakelijke begrotingen en een privébegroting. Begrijp het verschil tussen winst en geld en toets je plan op tegenvallers.

Over de auteur

Deze website wordt geschreven en beheerd door Patrick de Graaf.

Patrick heeft een achtergrond in bedrijfseconomie, accountancy en belastingrecht. Van 2007 tot 2017 werkte hij bij een accountantskantoor; daarna als Financial Controller bij twee verschillende middelgrote bedrijven. Die ervaring met administraties, aangiften en rapportages vormt de praktische achtergrond van de uitleg.

Lees meer over zijn opleidingen en werkervaring en bronnen en werkwijze.

Controleer het toepasselijke jaar en de officiële bron en vraag bij beslissingen met fiscale, juridische of financiële gevolgen advies over jouw situatie.